Zrównoważona mobilność miejska – europejskie doświadczenia i wyzwania przyszłości

Prelegentem był dr Marcel Rommerts, ekspert Komisji Europejskiej z ponad 30-letnim doświadczeniem zawodowym, specjalizujący się w polityce zrównoważonej mobilności miejskiej, innowacjach transportowych oraz realizacji europejskiego programu CIVITAS, wspierającego rozwój nowoczesnych i przyjaznych mieszkańcom systemów transportowych. Przez ostatnie 11 lat pracy w Komisji Europejskiej pełnił funkcję kierowniczą w CINEA – Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska. Obecnie, jako Active Senior, nadal współpracuje z Komisją, dzieląc się wiedzą z przedstawicielami administracji rządowej i samorządowej państw członkowskich UE oraz krajów kandydujących. Wykład otworzył dr Leszek Reszka, prodziekan ds. Studenckich i Kształcenia Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Gdańskiego wraz z dr. hab. Dariuszem Tłoczyńskim, prof. UG – kierownikiem Katedry Rynku Transportowego, którzy podkreślili znaczenie i aktualność zagadnień związanych ze zrównoważoną mobilnością miejską. Wskazali na ich istotną rolę w kształtowaniu przyszłości miast oraz potrzebę poszukiwania rozwiązań odpowiadających na współczesne wyzwania transportowe. Z kolei dr hab. Marcin Wołek, prof. UG zwrócił uwagę na wpływ zmian geopolitycznych na funkcjonowanie miast i kierunki rozwoju systemów transportowych, wskazując na konieczność uwzględniania szerszego kontekstu międzynarodowego w planowaniu polityki mobilności.

W trakcie wystąpienia dr Marcel Rommerts przedstawił działania Komisji Europejskiej na rzecz rozwoju zrównoważonej mobilności miejskiej, omawiając europejskie inicjatywy i strategie wspierające transformację transportu. Szczególne miejsce w prezentacji zajęła strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności z 2020 roku, wyznaczająca kierunki rozwoju europejskiego systemu transportowego.

Prelegent przypomniał również, że europejskie działania na rzecz zmiany podejścia do mobilności miejskiej mają już wieloletnią historię. Jednym z ważnych symboli tych przemian jest Europejski Tydzień Mobilności (European Mobility Week), którego pierwsza edycja odbyła się w 2002 roku. Inicjatywa ta na przestrzeni lat zyskała międzynarodowy zasięg, angażując obecnie ponad 3000 miast w 44 krajach. Jej celem jest promowanie bardziej zrównoważonych sposobów przemieszczania się oraz zwiększanie świadomości społecznej na temat wpływu codziennych wyborów transportowych na jakość życia i środowisko.

Istotnym wątkiem wykładu była także rola logistyki w planowaniu mobilności miejskiej. Sprawnie funkcjonujący transport to nie tylko przemieszczanie się mieszkańców, lecz również efektywna organizacja przewozu towarów, dostaw i usług, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie współczesnych miast. Uwzględnienie potrzeb logistyki miejskiej jest zatem ważnym elementem tworzenia zintegrowanych, dostępnych i odpornych na zmiany systemów transportowych.

W ramach prezentacji omówiono również przykłady strategii miejskich i rozwiązań w zakresie mobilności wdrażanych w różnych europejskich miastach. Jednym z kluczowych wniosków było znaczenie współpracy oraz wymiany doświadczeń między samorządami. Miasta mogą czerpać inspirację z rozwiązań stosowanych przez inne ośrodki, dostosowując sprawdzone praktyki do własnych uwarunkowań, potrzeb mieszkańców i lokalnych wyzwań.

W kontekście programu CIVITAS warto podkreślić również zaangażowanie Gdyni w europejskie inicjatywy na rzecz zrównoważonej mobilności miejskiej. Udział miasta w projektach realizowanych w ramach tego programu stanowi przykład wykorzystania europejskiej współpracy do wymiany doświadczeń i rozwijania rozwiązań odpowiadających na wyzwania współczesnego transportu miejskiego. Gdynia od lat podejmuje działania na rzecz zrównoważonej mobilności, czego przykładem jest opracowanie i wdrożenie w 2008 roku pierwszego Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (SUMP). Dokument ten zakładał ograniczenie zależności mieszkańców od samochodów osobowych, rozwój transportu publicznego oraz promowanie ruchu rowerowego. Działania te wpisują się w europejskie dążenia do tworzenia bardziej przyjaznych mieszkańcom, dostępnych i ekologicznych systemów transportowych.

Po zakończeniu prezentacji dr. Marcela Rommerts’a odbyła się dyskusja, podczas której uczestnicy mieli okazję zadać pytania i podzielić się refleksjami na temat przyszłości zrównoważonej mobilności miejskiej. Poruszane zagadnienia dotyczyły m.in. rozwoju nowych technologii transportowych, w tym transportu autonomicznego, rezyliencji, czyli zdolności do adaptacji i sprawnego funkcjonowania w obliczu nieprzewidzianych wyzwań, a także znaczenia integracji działań na poziomie metropolitalnym.

Szczególną uwagę poświęcono współpracy w obszarze Trójmiasta. Dr Marcel Rommerts podkreślił, że istotnym atutem tego obszaru jest współdziałanie Gdańska, Gdyni i Sopotu oraz podejmowanie wspólnych działań na rzecz rozwoju transportu i mobilności. Zwrócił uwagę, że koordynacja polityki transportowej ponad granicami administracyjnymi poszczególnych miast stwarza szansę na skuteczniejsze planowanie, lepszą integrację systemów transportowych i wdrażanie rozwiązań odpowiadających na potrzeby mieszkańców całej metropolii. Współpraca samorządów stanowi tym samym ważny element budowania spójnego i zrównoważonego systemu mobilności miejskiej.

Wykład pozwolił poszerzyć wiedzę na temat europejskiej polityki transportowej oraz spojrzeć na mobilność miejską jako zagadnienie wymagające współpracy wielu środowisk – od instytucji europejskich i władz samorządowych po ekspertów, naukowców i przyszłych specjalistów branży transportowej.

W wydarzeniu uczestniczyli studenci Wydziału Nawigacyjnego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni wraz z asystentami z Katedry Transportu Wydziału Nawigacyjnego, mgr. inż. Oskarem Gachem i mgr inż. Agnieszką Tessmer oraz Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Gdańskiego. Spotkanie stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń, łącząc perspektywę akademicką z praktyką europejskiej polityki transportowej.

Organizacja wydarzenia była możliwa dzięki współpracy dr. hab. Marcina Wołka, prof. UG (Uniwersytet Gdański), Alicji Pawłowskiej (Urząd Miasta Gdyni) oraz dr. hab. Adama Przybyłowskiego, prof. UMG – kierownika Katedry Transportu WN (Uniwersytet Morski w Gdyni). Wspólna inicjatywa pokazała znaczenie współdziałania środowiska akademickiego i instytucji publicznych w upowszechnianiu wiedzy oraz poszukiwaniu rozwiązań wspierających rozwój zrównoważonej mobilności miejskiej.