Programy OA
Programy publikowania otwartego dostępne w UMG
Informacje ogólne
Autorzy afiliowani przy Uniwersytecie Morskim w Gdyni mają możliwość publikowania artykułów w modelu Open Access (OA) bez ponoszenia opłat, w ramach programu otwartego publikowania Wirtualnej Biblioteki Nauki (finansowanej przez MNiSW).
1. Artykuł wysyła do wydawnictwa tzw autor korespondencyjny czyli afiliowany w UMG pracownik, który jest autorem lub współautorem publikacji. Wydawnictwo kontaktuje się z nim odnośnie decyzji w jakim modelu ma być opublikowany artykuł. Autor wybiera jeden z dwóch poniższych modeli:
- model Open Access (OA) – za opublikowanie artykułu opłatę ponosi autor lub MNiSW jeśli autor skorzysta z programu publikowania otwartego. Pełna treść opublikowanego artykułu jest dostępna dla wszystkich użytkowników.
- model subskrypcyjny – opublikowanie artykułu jest bezpłatne. Streszczenie opublikowanego artykułu jest dostępne dla wszystkich użytkowników, a pełna treść po uiszczeniu dodatkowej opłaty.
2. Wydawnictwo ponownie kontaktuje się z autorem korespondencyjnym, gdy artykuł przejdzie proces recenzji (najczęściej trwa on od 3/6 miesięcy do 1,5 roku) i informuje czy artykuł będzie wydany bezpłatnie w ramach programu publikowania otwartego. Jeżeli pula tego programu jest wyczerpana autor podejmuje decyzję o tym czy wydać artykuł odpłatnie w modelu Open Access czy bezpłatnie w modelu subskrypcyjnym.
Szersze informacje na temat publikowania u poszczególnych wydawców przedstawiamy poniżej:
Opis programów publikowania otwartego dostępnych w UMG:
Program publikowania otwartego Elsevier w ramach licencji krajowej
Program publikowania otwartego został wznowiony 20 maja 2026 r. z nową pulą 1084 artykułów.
Do programu są uprawnione artykuły przyjęte do publikacji w 2026 r. po podpisaniu umowy z Elsevier i nie ma znaczenia data wysłania artykułu do czasopisma. Wydawca nie przewiduje możliwości retroaktywacji artykułów przyjętych do publikacji w 2026 r. przed uruchomieniu programu. Afiliacja autorów w programie Elsevier jest weryfikowana przez lokalnych administratorów w instytucjach. Kontakt do lokalnych administratorów można uzyskać pod adresem wbn@icm.edu.pl.
Czasopisma hybrydowe objęte programem w 2026 r. (plik opublikowany 18.05.2026)
Lista instytucji uprawnionych do programu (aktualizacja 25.09.2025)
Author journey: publishing open access with Elsevier under a Read and Publish agreement
Które czasopisma i jaki rodzaj artykułów są objęte programem?
Program w 2026 r. obejmuje 1120 czasopisma hybrydowe pochodzące z 7 kolekcji tematycznych Science Direct zgodnie z ograniczeniem licencji krajowej wprowadzonym w grudniu 2022 r.: Biochemistry, Genetics and Molecular Biology, Computer Science, Engineering, Health Sciences, Immunology and Microbiology, Mathematics i Physics and Astronomy; oraz z grupy Lancet.
Program nie obejmuje czasopism gold open access i niektórych czasopism współwydawanych przez Elsevier, w których publikacje otwarte są finansowane na specjalnych zasadach i nie mogą być realizowane w ramach programu krajowego. Programy obejmują następujące typy artykułów: Case Reports, Data, Full Length Articles, Micro Articles, Software, Reviews, Replication Study, Short Communications, Short Surveys, Videos, Practice Guidelines i Protocols, patrz opis typów.
Które opłaty są objęte programem?
Jedyną opłatą objętą programem jest Article Processing Charge (APC). Autorzy publikujący w programie są zwolnieni z opłaty APC, co jest prezentowane przez Elsevier w formularzu Rigts and Access jako 100% rabat. Katalogowe ceny APC (bez rabatu) są dostępne na stronie wydawcy, ale cennik ten zawiera tylko informacje dla podstawowego typu artykułu Full Length Article, oraz nie uwzględnia dodatkowych zniżek do APC, które mogą być stosowane przez redakcje. Wiążące informacje o cenie APC dla danego artykułu przed i po rabacie z tytułu programu są widoczne dla autora już po przyjęciu artykułu do publikacji w formularzu Rights and Access opisanym poniżej w sekcji “Kiedy i jak można zgłosić artykuł do programu?” oraz dla administratora w systemie EOAP.
Niektóre czasopisma pobierają dodatkowe opłaty, np. opłatę od liczby stron (“Page Charges”), opłatę za przyjęcie manuskryptu (“Submission Fee”) lub za dodatkowe usługi, które mogą być zamówione przez autora (odbitki, kolorowe rysunki w wersji drukowanej itp.). Opłaty te są opisane w instrukcjach dla autorów na stronach domowych poszczególnych czasopism oraz są wskazane w korespondencji z redakcją lub na specjalnej stronie, do której autor zostaje skierowany przez redakcję po akceptacji artykułu do druku. Opłaty te nie są podane w opisanym poniżej formularzu Rights and Access, w którym wskazana jest tylko opłata APC. Dodatkowe opłaty są rozliczane między czasopismem i autorem na podstawie osobnej faktury. Opłata “Page Charges” ma zastosowanie niezależnie od otwartego lub subskrypcyjnego modelu publikacji i wg informacji z marca 2021 r. jest stosowana przez kilkanaście czasopism, ale przy publikacji w dowolnym czasopiśmie autor powinien sprawdzić aktualne zasady na stronie danego czasopisma.
Jak korzystać z programu? (informacja zostanie zaktualizowana w 2026 r.)
W ramach programu w 2025 r. można opublikować artykuł zaakceptowany do publikacji (chodzi o akceptację po recenzjach i poprawkach) w okresie trwania programu tj. 06.05.2025-31.12.2025 r., pod warunkiem że pula programu nie jest jeszcze w tym momencie wyczerpana. W momencie składania manuskryptu do czasopisma autor może otrzymać od wydawcy informację o możliwym rabacie z tytułu programu, ale jest to tylko informacja o spełnianiu kryteriów do programu, a nie gwarancja dostępności puli. Autor korespondencyjny, którego artykuł został zrecenzowany i zaakceptowany do publikacji, otrzymuje od Elsevier link do formularza Rights and Access. Formularz służy do wyboru publikacji w modelu subskrypcyjnym lub otwartym (gold open access) oraz umożliwia skorzystanie z programu dla polskich autorów. W formularzu należy wskazać organizację, która powinna być zgodna z afiliacją lub jedną z afiliacji przypisanych do autora korespondencyjnego na stronie tytułowej artykułu. W przypadku wyboru opcji publikacji otwartej autor musi także wybrać w dalszej części formularza typ licencji CC-BY lub CC-BY-NC-ND. W niektórych czasopismach Elsevier jest także do wyboru opcja licencji CC-BY-NC. Autor może wybrać licencję według własnego uznania, ale zwracamy uwagę, że licencja CC-BY jest wymagana w Planie S, którego sygnatariuszem jest m.in. NCN, patrz informacja na stronie NCN. Jeśli organizacja, czasopismo, data akceptacji oraz typ artykułu spełniają kryteria programu, a pula programu jest nadal dostępna w momencie wypełniania formularza, to formularz automatycznie wyświetli autorowi opcję publikacji otwartej w ramach programu i zwolnienia z opłaty APC. Po wyczerpaniu dostępnej puli formularz oferuje publikację w modelu subskrypcyjnym lub w modelu otwartym na koszt autora. W wypełnianiu formularza mogą być pomocne materiały pomocnicze przygotowane przez wydawcę, patrz: Author journey: publishing open access with Elsevier under a Read and Publish agreement. Po wybraniu przez autora opcji publikacji otwartej w programie artykuł zostanie przesłany do weryfikacji, po której autor dostanie kolejnego emaila z informacją o wyniku weryfikacji. Uwaga: autor według własnego uznania może wybrać tradycyjną bezpłatną publikację artykułu (opcja “subskrypcja”) i nie będzie to skutkować żadnym ograniczeniem dostępu do programu w przyszłości. Informacja o artykule zgłoszonym do programu jest przesyłana przez Elsevier do lokalnego administratora w instytucji, który za pomocą konta w systemie EOAP dokonuje weryfikacji, czy autor jest afiliowany w instytucji oraz czy wskazał tę afiliację na stronie tytułowej artykułu. W razie wątpliwości lokalny administrator kontaktuje się z autorem. Kontakt do lokalnego administratora w instytucji można uzyskać od obsługi WBN pod adresem wbn@icm.edu.pl.
Gdzie można uzyskać pomoc w sprawie programu?
Wszelkie pytania dotyczące programu można kierować do wydawnictwa Elsevier na adres support@elsevier.com oraz do WBN na adres wbn@icm.edu.pl. W przypadku problemów z publikacją konkretnego artykułu wskazane jest podanie w korespondencji identyfikatora DOI, o ile jest on już przypisany do artykułu. Informacja o polskim programie jest także dostępna na stronie Elsevier. Dodatkowo można obejrzeć nagrania webinariów dla bibliotekarzy/bibliotekarek oraz autorów/autorek dotyczący zasad publikowania w modelu Open Access Elsevier w ramach licencji krajowej: Elsevier library journey, Elsevier author journey.
Szczegółowe informacje na temat programu publikowania otwartego Elsevier są dostępne na stronie Wirtualnej Biblioteki Nauki
Program publikowania otwartego Springer w ramach licencji krajowej
Program publikowania otwartego został wznowiony w dniu 24 kwietnia 2026 r. z pulą 1381 artykułów na rok 2026.
Afiliacja autorów w programie Springer jest weryfikowana wyłącznie przez lokalnych administratorów w instytucjach. Kontakt do lokalnych administratorów można uzyskać pod adresem wbn@icm.edu.pl.
Czasopisma Springer objęte programem – katalog 2026
Program umożliwia autorom afiliowanym w polskich instytucjach akademickich publikowanie artykułów otwartych w hybrydowych czasopismach Springer.
Program obejmuje obecnie 1913 czasopism hybrydowych z podstawowej kolekcji Springer, 62 czasopisma otwarte Springer (które po 2022 roku zmieniły model z hybrydowego na całkowicie otwarty, patrz informacje w katalogu w kolumnach “Publishing Model” oraz “Important Note”) oraz 20 czasopism hybrydowych ADIS, patrz katalog 2026. Autorzy, który wysyłają swoje artykuły do czasopism całkowicie otwartych objętych programem powinni liczyć się z ryzykiem, że artykuł zostanie zaakceptowany po wyczerpaniu puli z 2026 r. i będzie musiał być sfinansowany przez autora (w przypadku czasopism hybrydowych pozostaje jeszcze opcja publikacji subskrypcyjnej). Program nie obejmuje pozostałych czasopism otwartych SpringerOpen oraz BioMed Central.
Program obejmuje artykuły typu OriginalPaper, ReviewPaper, BriefCommunication oraz ContinuingEducation. Program nie obejmuje EditorialNotes, News, Letters.
Po przyjęciu artykułu do publikacji autor korespondencyjny otrzymuje od wydawcy email z linkiem do formularza internetowego “Publishing and rights”, przedstawionego w prezentacji Author eligibility workflow (str. 8-18). W formularzu autor wybiera swój kraj (str. 9), a następnie jest informowany o wysokości opłaty APC za opublikowanie artykułu otwartego w danym czasopiśmie (str. 10). Następnie autor potwierdza swoją afiliację wskazaną wcześniej przy wysyłaniu artykułu do redakcji (str. 11) albo wskazuje afiliację od nowa na liście instytucji (str. 12). Jeśli w momencie wypełniania formularza pula artykułów w programie na danych rok nie jest jeszcze wyczerpana, to system rozpozna wybraną instytucję jako uprawnioną do programu, a formularz wyświetli informację “Your article with open access – without costs” (str. 13). W takiej sytuacji formularz automatycznie skieruje artykuł do programu i poprosi autora o uzupełnienie dodatkowych informacji i zgód (str. 16-17). Jeśli pula artykułów w programie na dany rok jest już wyczerpana, to formularz oferuje autorowi wybór publikacji w modelu subskrypcyjnym lub w modelu otwartym na własny koszt (str. 14-15). Kiedy autor wypełni formularz (str. 18), a artykuł zostanie skierowany do programu, to informacja o artykule zostanie wysłana przez wydawcę do lokalnego administratora w instytucji w celu weryfikacji afiliacji autora. Jeśli administrator potwierdzi afiliację, to opłata APC za artykuł zostanie automatycznie pokryta z opłaty za licencję krajową wniesionej do Springera przez ICM ze środków MNiSW, a autor zostanie poproszony przez wydawcę o zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu (str. 19-20). Jeśli administrator nie potwierdzi afiliacji autora i odrzuci artykuł z programu, to autor będzie musiał opublikować artykuł na własny koszt lub wybrać publikację subskrypcyjną.
Opisana powyżej procedura jest wykorzystywana przez Springera do obsługi większości czasopism hybrydowych, za wyjątkiem ok. 100 czasopism, które w katalogu 2026 w kolumnie “Journal: Hybrid Specific Workflow” mają oznaczenie “Non standard”. W przypadku tych czasopism autor korespondencyjny otrzyma specjalne instrukcje postępowania od redakcji.
Wszelkie pytania dotyczące publikowania otwartego w czasopismach hybrydowych można kierować bezpośrednio do wydawnictwa Springer Nature pod adres oa.verification@springernature.com. W razie dalszych problemów prosimy kontaktować się z obsługą WBN pod adresem wbn@icm.edu.pl. Informacje o programie są także dostępne na stronie wydawcy Open access agreement for ICM Poland (lista instytucji zostanie zaktualizowana w 2026 r.).
Szczegółowe informacje na temat programu publikowania otwartego Springer są dostępne na stronie Wirtualnej Biblioteki Nauki
Program publikowania otwartego w ramach licencji konsorcyjnej T&F 2024-2026
Program został uruchomiony 13 maja 2026 r. z pulą 178 voucherów na rok 2026.
Autorzy, którzy na własny koszt opublikują artykuły otwarte w 2026 r. przed uruchomieniem programu, nie będą mogli uzyskać zwrotu kosztów w ramach programu.
Program obejmuje wszystkie czasopisma hybrydowe (“Open Select”), patrz wykaz 2026 r., w tym najbardziej poczytne czasopisma, które są dodatkowo wymienione w zakładce “High Impact”. Aktualny wykaz czasopism Open Select można wygenerować na stronie wydawcy, gdzie należy zaznaczyć status “Open Select” oraz wydawnictwa ”Routlege” oraz “Taylor&Francis” (nasza licencja nie obejmuje czasopism o statusie “Full open access” ani wydawnictwa “Dove Press”). Program obejmuje określone typy artykułów. Program pozwala na publikację bez opłat dla autorów określonej liczby artykułów przyjętych do publikacji (“accepted”) w bieżącym roku, a pula artykułów jest wspólna dla wszystkich instytucji uczestniczących w programie. W 2024 r. pula wynosi 97 artykułów (w tym 2 niewykorzystane artykuły z poprzedniej umowy – dane zaktualizowane 5.08.2024), z czego maksymalnie 14 artykułów może być opublikowane w czasopismach z grupy “High Impact”. W przypadku, jeśli pula na dany rok nie zostanie całkowicie wykorzystana do końca danego roku, to pozostała część puli, ale nie więcej niż 10% puli, przechodzi do wykorzystania w kolejnym roku. W roku 2024 pula wynosiła 97 artykułów i została wykorzystana w okresie od początku września do połowy grudnia 2024 r. W roku 2025 pula wynosiła 137 artykułów i została wykorzystana w okresie od 5. maja do 6. sierpnia 2025 r.
Po uruchomieniu programu publikowania system wydawcy będzie automatycznie kwalifikował artykuły, które mogą zostać opublikowane w ramach programu, na podstawie afiliacji podanej przez autora korespondencyjnego na etapie składania artykułu (“submission”), tytułu czasopisma oraz typu artykułu. Ta wstępna kwalifikacja będzie się odbywała zaraz po akceptacji artykułu do publikacji i w tym momencie system będzie też sprawdzał, czy nie jest jeszcze przekroczona pula artykułów w programie na dany rok oraz, w przypadku artykułu w czasopiśmie z grupy “High Impact”, czy nie jest przekroczona pula artykułów dla tej grupy na dany rok. Jeśli artykuł zostanie zakwalifikowany do programu, to autor otrzyma email od wydawcy z informacją o takiej możliwości oraz drugi email z linkiem do formularza umowy “Author Publishing Agreement”, patrz prezentacja dla autorów. Jeśli autor zaznaczy w formularzu, że chce skorzystać z programu, to artykuł zostanie następnie skierowany do administratora w ICM, który w porozumieniu z instytucjami uczestniczącymi w programie będzie weryfikował afiliację autora i akceptował lub odrzucał artykuł do/z programu. W przypadku odrzucenia artykułu, system wydawcy poprosi autora o ponowne wypełnienie formularza umowy i wybór publikacji otwartej na własny koszt albo w modelu subskrypcyjnym.
Administratorem programu publikowania T&F jest ICM, email kontaktowy: wbn@icm.edu.pl. Dostępne są także: ogólne informacje dla autorów o publikowaniu w czasopismach Taylor&Francis na stronie wydawcy, strona z opisem programów publikowania w ramach umów transformacyjnych w poszczególnych krajach (opis polskiego programu zostanie dodany po podpisaniu nowej umowy), kontakt dla autorów w sprawie artykułów (dane do doprecyzowania) anonymous@tandf.co.uk oraz apc@tandf.co.uk.
Szczegółowe informacje na temat programu publikowania otwartego Taylor&Francis są dostępne na stronie Wirtualnej Biblioteki Nauki