Gdynia i Grabówek w obiektywie oraz na ekranie – wyjątkowy przegląd filmowy z okazji 100-lecia Gdyni w Auli im. T. Meissnera UMG

Organizatorami wydarzenia są Rada Dzielnicy Gdynia Grabówek oraz Uniwersytet Morski w Gdyni, którzy zapraszają mieszkańców i wszystkich miłośników historii miasta do udziału w dwudniowym wydarzeniu poświęconym historii Gdyni i jednej z jej najstarszych dzielnic.

Program obejmuje przegląd filmów przedstawiających historię Gdyni i Grabówka, prelekcje poświęcone Gdyni na ekranie filmowym, wystawę archiwalnych fotografii Grabówka oraz konkurs wiedzy o Grabówku, w którym uczestnicy będą mogli sprawdzić swoją znajomość lokalnej historii.

Celem wydarzenia jest popularyzacja lokalnego dziedzictwa, przypomnienie historii Grabówka oraz zachęcenie mieszkańców do odkrywania dziejów swojej „małej ojczyzny”. Poprzez filmy, fotografie i prelekcje organizatorzy chcą pokazać jak na przestrzeni ostatnich stu lat zmieniały się Gdynia i Grabówek oraz jak ważną rolę dzielnica odegrała w rozwoju miasta.

„Stare Filmy – Młode Miasto” to propozycja dla wszystkich zainteresowanych historią Gdyni – zarówno pasjonatów lokalnych dziejów, jak i rodzin z dziećmi. Wydarzenie będzie okazją do wspólnego świętowania jubileuszu 100-lecia miasta i dzielnicy oraz poznania ich historii w atrakcyjnej i przystępnej formie.

Program wydarzenia:

SOBOTA, 19 września 2026 r.

12:50 – 13:30
„Tak w każdym porcie” (1947, reż. K. Czyński, 20 minut)

Film oświatowy ukazujący funkcjonowanie portów jako bram handlu morskiego na przykładzie statku handlowego zawijającego do portu w Gdyni. Twórcy w przystępny sposób przedstawiają kolejne etapy przyjęcia jednostki, od wejścia do portu po obsługę formalną i logistyczną, podkreślając rolę poszczególnych uczestników tego procesu, m.in. pilota, kapitana, oficera dyżurnego, maklera oraz przedstawicieli służb wojskowych i celnych.

„Szkoła Morska” (1960, reż. M. Ussorowski, 18 minut)

Dokument przedstawia historię Szkoły Morskiej oraz codzienne życie jej uczniów. Ukazuje proces kształcenia przyszłych marynarzy, od nauki teoretycznej i zajęć praktycznych po obowiązki związane ze specyfiką edukacji morskiej. Wśród ukazanych momentów znajduje się m.in. rejs na szkolnym statku żaglowym „Dar Pomorza”, który przybliża praktyczny wymiar nauki i przygotowania do pracy na morzu.

13:50 – 14:30
„Gdynia. Moje miasto” (2018, reż. J. Rados, 39 minut) 
Film został zrealizowany z archiwalnych, amatorskich nagrań przekazanych przez mieszkańców w odpowiedzi na prośbę Gdyńskiej Szkoły Filmowej, ogłoszoną w 2016 roku z okazji 90. urodzin miasta. Pokazuje przede wszystkim codzienne życie Gdynian – rodzinne spotkania, spacery, wycieczki i przejażdżki samochodem, a wszystko na tle rozwijającego się miasta. Materiały archiwalne zostały połączone komentarzem lektorskim, a ścieżkę dźwiękową stanowi muzyka Antonio Vivaldiego z cyklu „Cztery pory roku”.

14:50 – 16:00
„Rapsodia Bałtyku” (1935, reż. L. Buczkowski, 82 minuty)

Trzej przyjaciele – Adam, Zygmunt i Jerzy – służą w eskadrze wodnopłatowców Marynarki Wojennej w Gdyni. Przed laty Adam Halny zakochał się w młodej dziewczynie, nie wiedząc, że jest ona narzeczoną jego przyjaciela ze szkoły oficerskiej, Zygmunta Zatorskiego. Lojalność wobec przyjaciela skłoniła go wówczas do rezygnacji z uczucia. Po latach bohaterowie spotykają się ponownie – Ewa jest już żoną Zygmunta, jednak Adam wciąż nie potrafi o niej zapomnieć. Dawne emocje wystawiają ich przyjaźń na próbę. Dramatyczny lot nad morzem podczas silnej burzy, zakończony awarią samolotu, staje się próbą charakterów, która nie tylko pozwala bohaterom przetrwać, lecz także umacnia ich więź i ostatecznie usuwa wszelkie nieporozumienia.

Główne role: 

• Maria Bogda – Janka Zatorska, siostra Zygmunta
• Barbara Orwid – Ewa Zatorska
• Adam Brodzisz – Adam Halny
• Mieczysław Cybulski – Zygmunt Zatorski, mąż Ewy
• Jerzy Marr – Jerzy Jedyński

16:15 – 18:00
„Gdynia na Małym Ekranie w kinowej odsłonie” (2026, realizacja E. Przybyłek)

To przygotowana specjalnie na przegląd projekcja prezentująca wybór archiwalnych fragmentów filmów dokumentalnych i fabularnych, których głównym tłem jest Gdynia. Seans poprzedza komentarz dr. Piotra Kurpiewskiego, który towarzyszy również projekcji, wprowadzając widzów w kontekst prezentowanych materiałów. Po zakończeniu pokazu odbędzie się dyskusja z udziałem publiczności.

NIEDZIELA, 20 września 2026 r.

12:50 – 14:20
„Ostatni kurs” (1963, reż. J. Batory, 90 minut)

W Trójmieście dochodzi do serii morderstw taksówkarzy. Śledztwo prowadzi energiczny porucznik milicji Szymański, który jako pierwszego podejrzanego typuje Kowalskiego – zmiennika jednej z ofiar, również pracującego jako taksówkarz. Kolejne ustalenia kierują uwagę śledczych ku Krystynie, tajemniczej i uwodzicielskiej piosenkarce występującej w nocnych klubach.

Główne role: 

• Stanisław Mikulski – Henryk Kowalski, taksówkarz
• Barbara Rylska – Krystyna, piosenkarka
• Magdalena Sokołowska – Marysia, narzeczona Henryka
• Wieńczysław Gliński – porucznik Szymański

14:40 – 16:10
„Jutro Meksyk” (1965, reż. A. Ścibor-Rylski, 89 minut)

Paweł Jańczak, były trener kadry olimpijskiej skoczków do wody, zostaje pozbawiony prawa do wykonywania zawodu. Trafia do Gdyni, gdzie prowadzi szkółkę dla dzieci. Poznaje tam Majkę, w której odkrywa wielki talent. Majka poznaje Konrada, wychowanka Jańczaka, który w momencie decydującego skoku uległ wypadkowi i został kaleką. Majka chce się wycofać, ale Jańczak naciska, by trenowała dalej, bo ma szanse na występ na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1968 w Meksyku. Znaczna część akcji filmu rozgrywa się na współcześnie nieistniejącym basenie odkrytym zlokalizowanym na gdyńskiej Polance Redłowskiej. 
Główne role: 

• Zbigniew Cybulski – trener Paweł Jańczak
• Joanna Szczerbic – Majka Plater
• Teresa Szmigielówna – Wanda, kierowniczka kawiarni w ośrodku, kochanka Jańczaka
• Leon Niemczyk – sędzia i działacz sportowy
• Andrzej Olszański – Konrad Werner, były podopieczny Jańczaka

16:30 – 18:00

„Skazany” (1975, reż. A. Trzos-Rastawiecki, 84 minuty)

Ryszard Bielczyk, organizator imprez, prowadzi nieustabilizowane życie i pozostaje w chłodnych relacjach ze starszym bratem Zygmuntem, trenerem bokserskim. Gdy dowiaduje się, że brat cierpi na nieuleczalną chorobę, próbuje mu pomóc, jednak nie sprzeciwia się jego decyzji o odebraniu sobie życia. W konsekwencji Ryszard zostaje oskarżony o zaniechanie udzielenia pomocy bratu. 

Główne role: 

• Wojciech Pszoniak – Ryszard Bielczyk
• Zdzisław Kozień – Zygmunt Bielczyk, brat Ryszarda, trener bokserski
• Zygmunt Hübner – prokurator
• Piotr Pawłowski – sędzia
• Zbigniew Zapasiewicz – adwokat
• Gabriela Kownacka – Kasia

18:10 – 18:30
„Gdynia. Moje Miasto/GRABÓWEK” (2026, Fundacja Szerszy Kadr)

Film przedstawia materiał o Gdyni-Grabówku nakręcony jako uzupełnienie projektu multimedialnego „Historia dzielnic Gdyni w opowieściach jej mieszkańców na tle 100 lat miasta”, zrealizowanego w ramach projektu „MOJA GDYNIA 100”, finansowanego ze środków Budżetu Obywatelskiego Miasta Gdyni.

Serdecznie zapraszamy!